ETEROTOPIA.GR

#Σαν_Σήμερα: Γεννιέται ο Μοχάμεντ Άλι, πρωταθλητής των ρινγκ και των… ανθρώπων!

Στις 17 Ιανουαρίου του 1942 θα ερχόταν στη ζωή ο Κάσιους Μαρσέλους Κλέι, που έμελλε να γίνει ο μεγαλύτερος πυγμάχος όλων των εποχών αλλά κι ένα ιερό σύμβολο για τη διεκδίκηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ο Μοχάμεντ Άλι.

Αναδημοσίευση tvxs.gr

Ο Κάσιους Κλέι γεννήθηκε στο Λούισβιλ της πολιτείας του Κεντάκι στο νότο των ΗΠΑ. Ο πατέρας του, συντηρούσε την οικογένειά του εργαζόμενος ως σχεδιαστής πινακίδων και η μητέρα του, Οντέσα Γκρέιντι Κλέι, εργαζόταν ως οικιακή βοηθός. Η ενασχόλησή του με την πυγμαχία ξεκίνησε όταν ήταν στην ηλικία των δώδεκα ετών, αρχικά σε ερασιτεχνικό επίπεδο. Το 1960 κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Ρώμης, στην κατηγορία των 87.5 κιλών, γεγονός που σηματοδότησε την έναρξη της επαγγελματικής του σταδιοδρομίας στην πυγμαχία.

Οι πρώτες επαγγελματικές εμφανίσεις του προκάλεσαν εντύπωση περισσότερο εξαιτίας της συμπεριφοράς του, καθώς συνήθιζε να απευθύνεται με υπεροπτικό και ειρωνικό ύφος προς τους αντιπάλους του, υιοθετώντας για τον εαυτό του το παρωνύμιο «Μέγας» και χρησιμοποιώντας στίχους ή φράσεις με τις οποίες αυτοχαρακτηριζόταν, όπως η περίφημη ρήση του πως «πετά σαν πεταλούδα, τσιμπά σαν μέλισσα». Η συμπεριφορά του και ο τρόπος που αγωνιζόταν προκάλεσαν τόσο το θαυμασμό μέρους του κοινού και των ειδικών του αθλήματος όσο και την οργή άλλων. Στη διάρκεια των αγώνων, ο Κλέι διατηρούσε τα χέρια του αρκετά χαμηλά και επιχειρούσε να αποφεύγει τα χτυπήματα περισσότερο με την κίνηση του σώματός του, αντί της συνηθισμένης παθητικής άμυνας. Στις 25 Φεβρουαρίου του 1964 διεκδίκησε για πρώτη φορά τον τίτλο του πρωταθλητή, από τον Σόνι Λίστον, νικώντας στην αναμέτρησή τους μετά από έξι γύρους. Δύο ημέρες αργότερα, ο Κλέι προκάλεσε την αντίδραση της αμερικανικής ομοσπονδίας της πυγμαχίας, ανακοινώνοντας πως είχε ασπαστεί το Ισλάμ και προσχωρήσει στην οργάνωση του Έθνους του Ισλάμ (γνωστή και ως «Μαύροι Μουσουλμάνοι»). Η θρησκευτική μεταστροφή του συνοδεύτηκε από αλλαγή του ονόματός του και στις 6 Μαρτίου 1964 υιοθέτησε το όνομα Μοχάμεντ Άλι που του δόθηκε από τον πνευματικό καθοδηγητή του, Ελάιτζα Μοχάμεντ. Οι θρησκευτικές του πεποιθήσεις εξελίχθηκαν στη διάρκεια του χρόνου και τo 1975, μετά το θάνατο του Ε. Μοχάμεντ, στράφηκε προς το «ορθόδοξο» Ισλάμ.

Τα επόμενα χρόνια, ο Μοχάμεντ Άλι κυριάρχησε στους αγωνιστικούς χώρους όπως λίγοι πυγμάχοι στην ιστορία του αθλήματος. Κατόρθωσε να υπερασπιστεί τον τίτλο του απέναντι στον Λίστον το Μάιο του 1965, επικρατώντας του αντιπάλου του με νοκ άουτ στον πρώτο γύρο του αγώνα, ενώ ακολούθησαν και άλλες επιβλητικές νίκες επί σπουδαίων πυγμάχων.

Αδιαφιλονίκητος παγκόσμιος πρωταθλητής στην κατηγορία βαρέων βαρών, ο άνθρωπος τον οποίο αποκαλούσαν «The Greatest» (Ο μέγιστος) είχε συγκλονίσει τις ΗΠΑ το 1967 αρνούμενος να υπηρετήσει τη στρατιωτική του υπηρεσία και να πολεμήσει στο Βιετνάμ, λόγω των θρησκευτικών του πεποιθήσεων.

Φυλακίστηκε, του αφαιρέθηκαν οι τίτλοι του και του απαγορεύτηκε η συμμετοχή σε αγώνες πυγμαχίας για τρία χρόνια και έξι μήνες πριν ξαναγίνει παγκόσμιος πρωταθλητής το 1974, κερδίζοντας τους τίτλους του WBA και του WBC, όταν νίκησε με νοκ αουτ (στον 8ο γύρο) τον Τζορτζ Φόρεμαν σε έναν αγώνα που διοργανωθεί στην Κινσάσα του τότε Ζαΐρ, σήμερα Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, και έμεινε στην ιστορία ως «βροντή στη ζούγκλα».

Έχασε τον τίτλο του από τα σημεία από τον Λέον Σπινκς στις 15 Φεβρουαρίου του 1978 και τον ανέκτησε στη ρεβάνς στις 15 Σεπτεμβρίου του ίδιου έτους.

Τελείωσε την επαγγελματική του σταδιοδρομία με ήττα στα σημεία από τον Τζαμαϊκανό Τρέβορ Μπέρμπικ, στις 11 Δεκεμβρίου του 1981 στο αθλητικό κέντρο Βασίλισσα Ελισάβετ στο Νασάου.

Ο ‘Αλι έπασχε για περισσότερα από 30 χρόνια από τη νόσο Πάρκινσον και είχε ήδη νοσηλευτεί δύο φορές στα τέλη του 2014 και στις αρχές του 2015 με πνευμονία και ουρολοίμωξη. Το βράδυ της 4ης Ιουνίου του 2016 έχασε την τελευταία του μάχη, αυτή για τη ζωή, σε ηλικία 74 ετών, στο Φοίνιξ της Αριζόνα.

Οι ατάκες που έκαναν τον Μοχάμεντ Άλι πρωταθλητή… των ανθρώπων

Πριν την ύστατη μάχη όμως, είχε δώσει πολλές μάχες όχι μόνο εντός ρινγκ αλλά και στο τερέν των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ήταν ένας μεγάλος αθλητής αλλά κι ένας μεγάλος άνθρωπος.

O ίδιος είχε πει ότι είναι ο καλύτερος. Κι έτσι έμεινε στην ιστορία, ως ο «the gratest». «Είμαι ο σπουδαιότερος. Το είπα πριν καν καταλάβω ότι ήμουν. Σκέφτηκα ότι αν το λέω αρκετά, θα πείσω τον κόσμο ότι ήμουν πράγματι ο σπουδαιότερος», θα έλεγε αργότερα για την ατάκα του. «Είμαι βασιλιάς. Πετάω σαν πεταλούδα και “τσιμπάω” σαν μέλισσα», είχε δηλώσει περιγράφοντας τον ευατό του.

«Ξέρω που πηγαίνω και ξέρω την αλήθεια και δεν θα γίνω αυτό που θες να γίνω. Είμαι ελεύθερος να γίνω αυτό που θέλω», υποστήριζε ο Μοχάμεντ Αλί. Κι αυτό έκανε.

«Το Κάσιους Κλέι είναι ένα όνομα που έδωσαν οι λευκοί στους σκλάβους προγόνους μου. Τώρα που είμαι ελεύθερος και δεν ανήκω πουθενά και σε κανέναν, τώρα που δεν είμαι πια σκλάβος, τους δίνω πίσω το “λευκό” όνομά τους και διαλέγω ένα όμορφο αφρικάνικο», είχε πει όταν ασπάστηκε το Ισλάμ κι αποφάσισε να γράψει αθλητική κι ακτιβιστική ιστορία, ως… Μοχάμεντ Άλι.

«Ποτάμια, λίμνες, ρυάκια. Όλα έχουν διαφορετικά ονόματα, αλλά όλα περιέχουν νερό. Όπως οι θρησκείες. Όλες περιέχουν αλήθειες», είχε πει για την απόφαση του να ασπαστεί το Ισλάμ. Μεγαλύτερη του πίστη όμως, η πίστη στον άνθρωπο. «Η έλλειψη πίστης κάνει τους ανθρώπους να φοβούνται να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις. Για αυτό πίστευε στον εαυτό σου», έλεγε.

Με πρότυπο του τον ριζοσπάστη Μάλκολμ Χ. και το κίνημα των «Μαύρων Μουσουλμάνων» ο Μοχάμεντ Αλι έδειξε από νωρίς ποιος πραγματικά ήταν.

«Οι αρχές μου είναι σημαντικότερες από τα χρήματα και τον τίτλο», έλεγε και δεν έμεινε μόνο στα λόγια αφού για αυτές τις αρχές του ήταν που έχασε και τα δύο.

Ήταν το 1967, όταν ο κορυφαίος πυγμάχος όλων των εποχών πήρε την απόφαση να μην πολεμήσει στον πόλεμο του Βιετνάμ συγκλονίζοντας την παγκόσμια κοινή γνώμη. «Δεν γνωρίζω τίποτα για το Βιετνάμ και δεν έχω τίποτα να χωρίσω με τους Βιετκόνγκ. Δεν θα βρεθώ 10.000 μίλια μακριά για να σκοτώσω άλλους φτωχούς ανθρώπους που δεν είναι εχθροί μου. Οι εχθροί της χώρας μου είναι εδώ. Τουλάχιστον, αυτοί δεν με φωνάζουν βρωμο-νέγρο», δήλωνε τότε. «Τα έθνη πολέμησαν για να αλλάξουν τους χάρτες, αλλά τους χάρτες άλλαξαν οι πόλεμοι της φτώχειας», είχε σημειώσει σε συνέντευξη του.

«Είμαι η Αμερική. Είμαι η πλευρά που δεν αναγνωρίζεις. Αλλά συνηθίστε με. Μαύρος, σίγουρος, αναιδής. Το όνομά μου, όχι το δικό σας. Η θρησκεία μου, όχι η δική σας. Οι στόχοι μου, οι δικοί μου. Συνηθίστε με», είχε δηλώσει για όσους είχαν εναντιωθεί στην απόφαση του. Όμως, όπως πίστευε «η θέληση πρέπει να είναι πιο δυνατή από την ικανότητα» κι έτσι με πάθος συνέχιζε να υποστηρίζει τις επιλογές του.

Πέραν από πρωταθλητής της πυγμαχίας ο Μοχάμεντ Αλί είχε αναδειχτεί και πρωταθλητής στην κούρσα για την ανεύρεση του νοήματος της ζωής. «Αυτός που δεν είναι αρκετά θαρραλέος και δεν παίρνει ρίσκα, δεν θα εκπληρώσει τίποτα στη ζωή του», έλεγε και υπογράμμιζε ότι «το ”αδύνατον” είναι μία λέξη που λένε μικροί άνδρες που το βρίσκουν πιο εύκολο να ζουν στον κόσμο που τους δίνεται παρά να εξερευνήσουν τη δύναμη που έχουν να τον αλλάξουν. Το αδύνατον δεν είναι γεγονός. Είναι άποψη. Είναι προσωρινό. Τίποτα δεν είναι αδύνατο».

«Μην μετράς τις μέρες, κάνε τις μέρες να μετρούν», ήταν η συμβουλή που έδινε στους νεότερους που τον αγαπούσαν σαν Θεό και έδινε μια ευχή: «Εύχομαι οι άνθρωποι να αγαπούσαν όλους τους άλλους όπως αγαπούν εμένα. Θα ήταν καλύτερος ο κόσμος».

Ντοκιμαντέρ/Βίντεο

Οι Δοκιμασίες του Μoχάμεντ Αλί / The Trials of Muhammad Ali
Σκηνοθεσία – Σενάριο: Μπιλ Σίγκελ
Έτος: 2013
Χώρα: Η.Π.Α.
Διάρκεια: 86 λεπτά

Ένα ντοκιμαντέρ για το ταξίδι του Αλί προς την πνευματική μεταμόρφωση που κρατάει μια ζωή. Από τα πρώτα του χρόνια στο Λούιβιλ έως τα χρόνια του στην εξορία και τη στιγμή που παρέλαβε το Προεδρικό Μετάλλιο Ελευθερίας, η ταινία ιχνηλατεί τη διαδρομή του Αλί από ποιητή σε παρία σε παγκόσμιο πρεσβευτή της ειρήνης.

Ένας ανερχόμενος, τότε, υπερήρωας του αθλητισμού διάλεξε την πίστη και τη συνείδηση από τη δόξα και τα χρήματα, αψηφώντας ένα αμερικανικό κοινό εξαγριωμένο από την εναντίωσή του στον πόλεμο του Βιετνάμ και απρόθυμο να δεχτεί τη στροφή του στον ισλαμισμό.

Υλικό αρχείου φωτίζει αυτούς που τον στηρίζουν και τον πολεμούν, συμπεριλαμβανομένων και των μεντόρων του,Μάλκολμ Χ και Ελάιτζα Μοχάμεντ. Το ντοκιμαντέρ περιλαμβάνει αποκλειστικές συνεντεύξεις με αυτούς που ήταν εκεί: τον αδελφό του Ραχμάν, την πρώην του γυναίκα, Χαλίλα Καμάτσο Αλί, τον δημοσιογράφο των Τάιμς της Νέας Υόρκης, Ρόμπερτ Λίπσαϊτ και τον αρχηγό του Έθνους του Ισλάμ, Λούις Φάρακαν.

Αυτό που αναδεικνύεται, στο αξιόλογο ντοκιμαντέρ τουΜπιλ Σίγκελ (ο οποίος συνυπογράφει τη σκηνοθεσία και στο επίσης αξιόλογο ντοκιμαντέρ The Weather Underground – 2002), είναι η κρυφή ιστορία του Μοχάμεντ Αλί. Το ντοκιμαντέρ «Οι Δοκιμασίες του Μoχάμεντ Αλί» (The Trials of Muhammad Ali), είχαμε την ευκαιρία να το παρακολουθήσουμε τον Μάρτιο του 2014 στο 16ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης.

«Ο αγώνας του Αλί, εκτός του ρινγκ, ήταν επαναστατικός. Είχε το σθένος να ορίσει τον εαυτό του, ενώ βρισκόταν κάτω από τα φώτα της δημοσιότητας. Έπρεπε να αψηφήσει κανόνες και να διαψεύσει τις προσδοκίες που είχε ο κόσμος από έναν παγκόσμιο πρωταθλητή. Αυτό κορυφώθηκε όταν αρνήθηκε να πολεμήσει στο Βιετνάμ. Η άρνησή του να συμμορφωθεί με τα κοινωνικά πρότυπα, καθώς συγκρουόταν με τα δικά του πιστεύω, ήταν μια πολύ θαρραλέα πάλη.» – Μπιλ Σίγκελ

I Am Ali

Σκηνοθεσία – Σενάριο: Κλερ Λιούινς
Έτος: 2014
Χώρα: Ηνωμένο Βασίλειο, Η.Π.Α.
Διάρκεια: 111 λεπτά

Το ντοκιμαντέρ «I am Ali» στηρίζεται στο προσωπικό αρχείο των κασετών ήχου που έδωσαν οι κόρες του Άλι στην σκηνοθέτιδα Κλερ Λιούινς, καθώς και σε μια σειρά από συνεντεύξεις και μαρτυρίες των μελών της οικογένειάς του, των φίλων του και των συναδέλφων του. Το ντοκιμαντέρ εστιάζει στον άνθρωπο που κρύβεται πίσω από τον θρύλο, αναδεικνύοντας άγνωστες πτυχές και λεπτομέρειες από τη ζωή του.

Η σκηνοθέτις έχει βραβευτεί επανειλημμένα για τη δουλειά που έχει κάνει τόσο για το BBC, όσο και το ITV. Πρόκειται για πορτρέτα γνωστών προσωπικοτήτων όπως ο Τσε Γκεβάρα, ο Μικ Τζάγκερ, ο Στιβ ΜακΚουίν και η Όντρεϊ Χέμπορν:

«Όταν άκουσα αυτά τα ηχογραφημένα κομμάτια, επειδή είμαι αρκετά εσωστρεφής, αισθάνθηκα σαν να είμαι ηδονοβλεψίας, ακούγοντας αυτές τις ιδιωτικές στιγμές. Όσο περισσότερο έμπαινα σ’ αυτή την ιστορία, όσο περισσότερο άκουγα τη φωνή του, αισθανόμουν, σας το είπα και στις δυο σας πριν, την αγάπη που βγαίνει από τη φωνή του. Όταν είναι με τα παιδιά του, μπορείς να καταλάβεις ότι είναι παιχνιδιάρης και περνάει καλά. Καταλαβαίνεις ότι αγαπάει την οικογένειά του, αγαπάει τη ζωή. Ειδικά, όταν λέει αυτή τη φράση στο τέλος: Εάν κάποιος αναρωτιέται γιατί γράφω αυτές τις κασέτες, είναι γιατί καταλαβαίνω ότι η ζωή είναι πανέμορφη. Πάντα αισθάνομαι πολύ συγκινημένη γι’ αυτή τη φράση του.» – Κλερ Λιούινς.

«Έχω γλυκόπικρες εμπειρίες. Ήταν διάσημος στο χώρο του μποξ, όταν ήμουν παιδί. Έπρεπε να τον μοιράζομαι με τον κόσμο, αλλά ταυτόχρονα ο κόσμος τον αγαπούσε. Μπορούσαμε να δεχόμαστε όλη αυτή την αγάπη. Ήταν στο μεγαλύτερο μέρος της πανέμορφη, γιατί οι άνθρωποι πραγματικά τον θαύμαζαν. Αισθανόμασταν πολύ περήφανες γι’ αυτόν.» – ομολογεί η κόρη του Μοχάμεντ Άλι, Μάριουμ, ενώ η αδελφή της, Χάνα Άλι συμπληρώνει:

«Μεγάλωσα πηγαίνοντας σχολείο και καμαρώνοντας πολύ που ο πατέρας μου είναι ο Μοχάμεντ Άλι. Μπορώ να κάνω ό,τι θέλω. Συνήθιζε να μου λέει ότι επειδή είναι διάσημος, ο κόσμος θα μου φερόταν διαφορετικά. Θα σου φερθεί με ειδικό τρόπο. Αλλά δεν είσαι καλύτερη από τους υπόλοιπους. Το μόνο πράγμα που σε κάνει σπουδαιότερο άνθρωπο είναι η καρδιά σου. Το κατάλαβε λοιπόν από νωρίς και μου πέρασε αυτές τις αρχές και τις αξίες, όταν ήμουν πολύ μικρή. Βεβαιώθηκε ότι είχαμε καλό χαρακτήρα και εμείς ξέραμε ότι η φήμη δεν είναι αυτό που μετράει πραγματικά».

Ali

Σκηνοθεσία: Μάικλ Μαν
Σενάριο: Gregory Allen Howard (story), Stephen J. Rivele (screenplay)
Ηθοποιοί: Γουίλ Σμιθ, Γιον Βόιτ, Μάριο Βαν Πιμπλς, Ρον Σίλβερ, Τζέφρι Ράιτ, Τζάντα Πίνκετ Σμιθ, Τζιανκάρλο Εσπόζιτο
Έτος: 2001
Χώρα: Η.Π.Α.
Διάρκεια: 157 λεπτά

Το πορτρέτο του αντικομφορμιστή, πρωταθλητή βαρέων βαρών, Μοχάμεντ Άλι, παρουσιάζει στην ταινία του «Άλι», ο τέσσερις φορές υποψήφιος για Όσκαρ σκηνοθέτης, Μάικλ Μαν (The Insider – 1999, The Aviator – 2004). Η ταινία εστιάζει ανάμεσα στην περίοδο 1964-1974, ξεκινώντας από τον περιβόητο αγώνα του με τον Σόνι Λίστον, το 1964, όταν σε ηλικία 22 χρόνων κατάφερε να γίνει πρωταθλητής στην πυγμαχία βαρέων βαρών.

Ενδιάμεσα παρακολουθούμε τον Άλι του 1964 να έρχεται σε ρήξη με τον πατέρα  του και να ασπάζεται τον μουσουλμανισμό, ακολουθώντας τα διδάγματα του Ισλαμικού Έθνους, να εγκαταλείπει το «όνομα των δούλων» και να δέχεται εκείνο του Μοχάμεντ Άλι, ναγίνεται φίλος με τον Μάλκολμ Χ και όταν αρνείται να υπηρετήσει στον πόλεμο του Βιετνάμ, χάνει τον τίτλο του πρωταθλητή και του απαγορεύεται προσωρινά να παίρνει μέρος σε αγώνες ως την τελική, αθωωτική γι’ αυτόν απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, που θα οδηγήσει στον τελευταίο του αγώνα στο Ζαΐρ το 1974, όταν σε ηλικία 32 ετών, νίκησε τον Τζορτζ Φόρμαν.

Ο Μάικλ Μαν εστιάζει το ενδιαφέρον του σε τέσσερις βασικούς αγώνες πυγμαχίας, και προσαρμόζει τον φακό του άλλοτε στα πρόσωπα και στα χέρια των δύο αντιπάλων κι άλλοτε στα πόδια του Αλί, για να δώσει τη χορογραφική πλευρά του ήρωά του. Στην ταινία πρωταγωνιστεί ο Γουίλ Σμιθ, σ’ έναν ρόλο που του χάρισε μία Υποψηφιότητα για Όσκαρ Καλύτερης Ά Ανδρικής Ερμηνείας. Από το υπόλοιπο καστ ξεχωρίζει ο Γιον Βόιτ (ως ο τηλεοπτικός σχολιαστής Χάουορντ Κοσέλ), επίσης Υποψήφιος για Όσκαρ Καλύτερης ‘Β Ανδρικής Ερμηνείας και ο Μάριο Βαν Πιμπλς στον ρόλο του Μάλκολμ Χ.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *